على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1490

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

درمك ( darmak ) ا . ع . آرد سپيد و شسته . و خاك نرم . درمكة ( darmakat ) م . ع . درمك درمكة : دويد و نزديك نهاد گامها را . و درمك البناء : نيكو و هموار گردانيد بنا را . و درمك الابل الحوض : شكستند شتران حوض آب را . درم گزين ( deram - gozin ) ا . پ . صراف . درمل ( dormol ) ا . پ . غلهء خوب نرسيده و نيم رس كه جهة خوردن بريان كرده باشند . درم ناخريده ( deram - n - xaride ) ص . پ . غلام و كنيز خانه‌زاد كه زر خريد نباشد . درمنده ( dar - mande ) ص . پ . درمانده و بيچاره و بىنوا و عاجز و متروك . درمنه ( dermane ) و ( darmane ) ا . پ . رستنى كه دفع كرم كند . درموك ( dormuk ) ا . ع . يك نوع پارچهء گستردنى . در ميان ( dar - miy n ) م ف . پ . ما بين و ميان و در وسط . و در مد نظر . و در بين و در اثنا . و درون . و در پيش . و در رهن و در گرو . و فاصله . و پسين و آخرين . و ميانه . و در ميان بودن : در رهن و در گرو بودن . و در ميان گذاشتن : در رهن گذاشتن . درميانى ( dar - miy ni ) ا و ص . پ . وسطى و ميانى . و ميانجى و شفاعت و واسطه . درميدن ( darmidan ) ف ل و م . پ . عوعو كردن . و دميدن و وزيدن . درن ( darn ) ا . پ . زلو و علق . درن ( darn ) ا . ع . ريم و چرك . و اصل . و جاى پاش . و ام درن : دنيا . و الدرن : كوهى در افريقا در نزديكى مراكش . درن ( daran ) م . ع . درن الثوب درنا ( از باب سمع ) : چركين گرديد آن جامه و ريمناك شد . و درنت يده بالشيئ : آلوده گرديد دست او به آن چيز . درن ( daren ) ا و ص . ع . ريمناك و چرك آلوده . و جامهء كهنه . ج : دران . و هو درن اليدين بالخير : دستهاى او آغشته بخيرند . و كذلك ايديهم دران بالخير . درنا ( dorn ) ا . پ . فوطهء بهم پيچيده و و تافته كه بدان كسى را كتك زنند . و نام مرغى . درناس ( dern s ) ا . ع . شير بيشه و اسد . درنة ( darenat ) ص . ع . مؤنث درن يعنى آغشته بخير . يق : يداه درنتان بالخير . درند ( darand ) ا . پ . شكل و شمايل و صورت . و رسم و طرز و روش و مقدار . و مثل و مانند و سان و مشابهت . درنده ( darande ) پ . افا . از دريدن كسى كه مىدرد و پاره مىكند . و ژيان و سبع و موذى . در نزد ( dar - nazd ) م ف . پ . در خدمت و در پيش و نزديك و عند و با هم . درنشاندگى ( dar - nec ndagi ) ا . پ . پيوند . در نشاندن ( dar - nec ndan ) ف م . پ . درج كردن و در ميان نهادن . و نشاندن . و پيوند كردن . در نشستنى ( dar - necastani ) ا . پ . هر چيز لايق سوارى . در نفس ( dar - nafas ) م . ف . پ . در حال و در زمان و در دم و در لحظه . در نفقا ( daranfaqan ) ا . ع . مر درنفقا يعنى تيز رفت . درنك ( dernek ) ا . ع . نوعى از گليم و فرش . درنگ ( derang ) ا . پ . ديرى و تأخير و كاهلى و سستى . و ترديد . و ممانعت و منع . و تعرض . و صداى زنگ و صداى ناقوس و صداى تار ساز و صداى شكستن چينى و بلور و شيشه . و رنج و محنت و هلاكت و تباهى و حزن و غمگينى . و وقت و ساعت و زمان . و ثبات و پايدارى و دوام و هميشگى . و عالم آخرت . و صلح . و درنگ كردن : توقف كردن و تأخير كردن و طول دادن و در تعويق و تأخير انداختن . درنگ ( derang ) ص . پ . آهسته و سست و كاهل . و باز دارنده . درنگادرنگ ( derang - derang ) ا . پ . آواز كردن زه كمان . درنگانيدن ( derang nidan ) ف م . پ . درنگيدن كانيدن . درنگى ( derangi ) ا و ص . پ . دير و ديرى . و كاهل و كاهلى و سستى و تاخير . درنگيدن ( derangidan ) ف ل . پ . ديرى كردن و توقف كردن و تأخير كردن و ماندن و متوقف شدن و ثابت ماندن . و آراميدن . و ببانگ آمدن . درنوردن ( dar - navardan ) ف ل . پ . سفر كردن و سياحت كردن . درنورد نهادن ( dar - navard - neh dan ) ف م . پ . درهم پيچيدن . و پنهان كردن و محو كردن و بىنام و نشان ساختن . و در سوراخ نهادن . در نورديدن ( dar - navardidan ) ف م . پ . با هم پيچيدن و درنوردن كنانيدن . درنوشتگى ( dar - navactagi ) ا . پ . پيچيدگى بدرون .